Buxar və isti su sistemlərində korroziyaya və deformasiyaya səbəb olan iki əsas amil var: suda əhəng kimi sərtlik və pulcuq əmələ gətirən materiallar və oksigen (O2) və karbon dioksid (CO2) kimi korroziyalı qazlar.
Oksigen (O2) havada və qazanın təzə sularında həll olur. Su hava ilə təmasda olduqda oksigenlə çox asanlıqla reaksiyaya girir.
Karbon qazı (CO2), xam suyun müvəqqəti sərtliyinə səbəb olan və ya yumşaldıqdan sonra xüsusiyyətlərini dəyişdirən sərtliyə səbəb olan materialların (karbonatlar) istilik və təzyiq altında parçalanması zamanı əmələ gəlir.
Buxar qazanlarının qidalandırıcı suyunda və isti su qazanlarının əlavə suyunda həll olan sərbəst oksigen (O2) və qazanlardakı karbonatların parçalanması nəticəsində əmələ gələn karbon qazı (CO2) qazı qazanlarda, buxar istifadə edən cihazlarda və xüsusilə də qurğularda məsamələr, paslanma və ərimə şəklində korroziyaya səbəb olur. Bu qazların təsirləri təzə qidalandırıcı suyun nisbəti və sistemin işləmə təzyiqi artdıqca daha da artır.
Qazanların qidalandırıcı suyu bu qazlardan təmizlənə bilmədikdə, bütün sistemin ömrü qısalır və qazanda, avadanlıqda və boru sistemlərində çox qısa müddət ərzində belə korroziya və perforasiya baş verə bilər. Bundan əlavə, CO2, xüsusən də buxar istifadə edən avadanlıqlarda, onların spirallarında və kondensat borularında həddindən artıq korroziyaya səbəb olur.
Qazandan gələn qidalandırıcı suyu O2 və CO2 qazlarını çıxarmaq üçün deqazatordan keçirməklə qazdan təmizləmək lazımdır.
Müsbət (+) təzyiq prinsipi ilə işləyən klassik termal deqazatorlar, xüsusilə təzə qidalanma suyu nisbətinin yüksək olduğu vəziyyətlər üçün uyğundur.
Onlar temperaturun yüksək olduğu yüksək təzyiqli sistemlərdə istifadə olunur. Bu cihazlar kondensat çənində qismən parçalanan karbonatların öz daxilində daha da parçalanmasına və qazlarını buraxmasına imkan verir. Bu cihazların işləmə temperaturu 102°C-105°C, işləmə təzyiqi 0,2 bar-0,5 bar arasındadır və qazın təmizlənməsi səmərəliliyi 96%-100% arasındadır. Yüksək temperatur səbəbindən, nasosların kavitasiyaya səbəb olmadan işləməsini təmin etmək üçün onları qazan qidalandırıcı nasoslardan minimum 4m-4,5m hündürlükdə quraşdırmaq məcburidir. Bu tip qazın təmizlənməsi sistemində, qızdırıcı buxarın digər bir hissəsi xüsusi qarışdırma cihazı vasitəsilə birbaşa qazın təmizlənməsi çənindəki suya verilir və bu da suyun qaynamasına və qazının ayrılmasına səbəb olur və beləliklə, yenidən qazlaşmanın qarşısını alır.
Deqazator sistemində qidalandırıcı su atomlaşdırılır və deqazator qablarından keçirilir, burada temperaturu artırmaq üçün buxarla qarışdırılır və beləliklə, qidalandırıcı sudan O2 və CO2 qazları ayrılır. Buraxılan O2 və CO2 qazları deqazatordakı avtomatik qaz buraxma klapanı vasitəsilə xaric edilir.
Deqazator sistemi bir neçə cihazdan, fitinqlərdən və onların birləşmələri üçün lazımi boru kəmərlərindən ibarətdir.
